काठमाडौं । के तपाईंले राजमार्गमा सेता धर्का माथि तीव्र गतिमा गाडी चलाउँदा अचानक स्टेयरिङ हल्लिन वा टायरले आवाज निकालेको अनुभव गर्नुभएको छ । पक्कै गरेको हुनपर्छ ।
हेर्दा चिल्ला देखिने कालोपत्र सडकमा ठाउँठाउँमा अलिअलि उठेका सेता धर्का (रम्बल स्ट्रिप)हरू देखिन्छ । यो हेर्दा आकर्षक देखिन्छ । तर, तपाईंलाई थाहा नहुन सक्छ, त्यस्तो किन राखिएको हुन्छ । त्यो के हो ?
त्यसरी सडकमा राखिने हलका उठेका सेता धर्कालाई ‘रम्बल स्ट्रिप भनिन्छ । रम्बल स्ट्रिपहरू वास्तवमा सडकको सतहमा बनाइएका रेखाहरू हुन् । जुन थोरै माथि उठेका वा खाल्डाखुल्डी भएका हुन्छन् । जब सवारी साधनहरू तिनीहरू माथिबाट गुज्रन्छन्, कम्पन र ध्वनी उत्पन्न हुन्छ, जसले चालकलाई सचेत गराउँछ। यी सामान्यतया राजमार्गहरू, एक्सप्रेसवेहरू वा उच्च गतिका सडकहरूमा बनाइन्छ ।
रम्बल स्ट्रिपहरू बनाउनुको उद्देश्य के हो ?
यसको मुख्य उद्देश्य चालकलाई सचेत गराउनु र दुर्घटनाहरू रोक्नु हो। तपाईंले कहिलेकाहीँ सुन्नुभएको होला कि चालक निदाएको कारणले कार वा बस दुर्घटना भएको। राजमार्गमा एकहोरो गाडी चलाउँदा मानिसहरू प्रायः निदाउँछन्, जसले गर्दा दुर्घटना हुन सक्छ। जब गाडी रम्बल स्ट्रिप माथिबाट गुज्रन्छ, गाडीमा हल्का कम्पन र आवाज हुन्छ जसले चालकलाई सचेत गराउने काम गर्दछ। यसले चालकलाई सचेत गराउँछ र गाडीमाथिको नियन्त्रण पुनः राख्छ।
सडकमा रम्बल स्ट्रिपहरू कहाँ हुन्छ ?
निद्रा वा ध्यान भंगको कारणले हाइवेमा हरेक वर्ष हजारौं सडक दुर्घटनाहरू हुन्छन् । यस्तो अवस्थामा, रम्बल स्ट्रिपहरूले मौन गार्डको रूपमा काम गर्छन् । तिनीहरूले कुनै चेतावनी बोर्ड वा लाउड स्पिकर बिना कम्पन र आवाजको साथ मात्र चालकलाई सचेत गराउँछन्। हाइवेको बिचबिचमा रम्बल स्ट्रिपहरू बनाइन्छ। विशेष गरी, तपाईंले टोल प्लाजा, युटर्न, स्कुल क्षेत्र, तीव्र मोड वा पुल आउनु अगाडिका ठाउँहरूमा यी स्ट्रिपहरू भेटिन्छन्।
अमेरिका, युरोप र अष्ट्रेलिया जस्ता देशहरूमा रम्बल स्ट्रिपहरूलाई सडक डिजाइनको एक अनिवार्य भाग मानिन्छ। नेपालमा पनि, नयाँ राजमार्ग परियोजनाहरूमा तिनीहरूको प्रयोग हुन थालेको छ ।
