काठमाडौं । विश्व अटोमोबाइल बजारमा चिनियाँ ब्राण्डको प्रभाव तीव्र गतिमा बढिरहेको छ । बीवाइडी, जीली, चेरी र एसएआईसी जस्ता उत्पादकको लगानी र उत्पादन दुवै तीव्र गतिमा बढिरहेको छ ।
विद्युतीय गाडीको प्रविधि, प्रतिस्पर्धी मूल्य र उत्पादन क्षमताका आधारमा विश्वका स्थापित अटोमोबाइल कम्पनीलाई उनीहरूले चुनौती दिइरहेका छन् । तर, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सफलता हासिल गरिरहेका चिनियाँ अटोमोबाइल कम्पनी आफ्नै घरेलु बजारमा भने गम्भीर चुनौती सामना गर्दैछन् ।
चीनमा कारको माग घट्नु, कम्पनीहरूले उत्पादन क्षमता बढाउँदै लानु, आन्तरिक प्रतिस्पर्धा तीव्र बन्नु र चर्को ‘प्राइस वार’को सामना गर्नुपर्दा कम्पनीहरूको नाफा लगातार खुम्चिँदै गएको छ । त्यसैले सबै कम्पनीले आफ्नो उत्पादन बिक्री गर्ने ठाँउ अन्तर्राष्ट्रिय बजारमै निर्भर हुनु परेको छ ।
चाइना प्यासेन्जर कार एसोसिएसन (सीपीसीए) को तथ्यांक अनुसार सन् २०२६ को जनवरीदेखि सेप्टेम्बरसम्म चीनमा प्यासेन्जर गाडीको खुद्रा बिक्री अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा २१.७ प्रतिशतले घटेको छ । सेप्टेम्बर महिनामा मात्रै बिक्रीमा करिब २८ प्रतिशतको उच्च गिरावट आएको थियो ।
समग्र कारको बिक्रीमा संकुचन आए पनि चीनमा विद्युतीय गाडीको विस्तार भने रोकिएको छैन । सेप्टेम्बरमा बिक्री भएका कुल प्यासेन्जर गाडीमध्ये करिब ६७ प्रतिशत न्यू इनर्जी भेहिकल थिए । यसले पेट्रोलियम गाडीको माग घट्दै जाँदा विद्युतीय र प्लगइन हाइब्रिड गाडीप्रतिको आकर्षण बढिरहेको देखाउँछ ।
मागभन्दा तीन गुणा बढी उत्पादन क्षमता
चिनियाँ अटो उद्योगको सबैभन्दा ठूलो चुनौती उत्पादन क्षमता र वास्तविक बजार मागबीचको असन्तुलन हो । उपलब्ध तथ्यांकअनुसार चिनियाँ कार निर्माताहरूको प्लाण्टले वार्षिक करिब ६ करोड युनिट उत्पादन गर्न सक्ने क्षमता राख्छन् । तर, सन् २०२६ मा चीनमा प्यासेन्जर कारको माग नै १ करोड ८५ लाख युनिट हाराहारी रहने अनुमान छ ।
यसले घरेलु बजारको अनुमानित मागभन्दा तीन गुणाभन्दा बढी उत्पादन क्षमता चीनसँग रहेको देखाउँछ । साथै, चीनमा उत्पादित कारको निर्यात पनि ठूलो परिमाणमा हुँदै आएको छ । समग्रमा चिनियाँ प्लान्टको प्रायोग ५० प्रतिशतभन्दा कम नै हुँदै आएको देखिन्छ ।
चीनमा सन् २०२५ को अन्त्यसम्म कम्तीमा एउटा मोडल बिक्री गर्ने १४३ वटा ईभी ब्राण्ड थिए । सरकारी प्रोत्साहन, निजी लगानी र स्थानीय सरकारको सहयोगमा धेरै नयाँ कम्पनी बजारमा आएका हुन् । तर, एउटै मूल्य समूहमा समान प्रकृतिका उत्पादन धेरै हुँदा कम्पनीहरू बीच प्रतिस्पर्धा चर्किएको देखिन्छ ।
यसको एउटा उदाहरण स्काइवर्थ अटो हो । कम्पनीको उत्पादन कारखानाको वार्षिक क्षमता १ लाख युनिट रहेको बताइन्छ । तर, सन् २०२६ को पहिलो नौ महिनामा यसको घरेलु बिक्री जम्मा ६६० युनिट रहेको छ । यसले साना ईभी उत्पादक कम्पनीले सामना गरिरहेको चुनौती स्पष्ट पार्छ ।
‘प्राइस वार’ले नाफामा ठूलो धक्का
चीनको अटो बजारमा कम्पनीहरूले बजार हिस्सा जोगाउन लगातार मूल्य घटाइरहेका छन् । सन् २०२३ को सुरूवातदेखि औसत गाडीको मूल्य करिब २० प्रतिशतले घटेको रिपोर्टहरू सार्वजनिक भएका छन् ।
यसले ग्राहकलाई सस्तोमा गाडी खरिद गर्ने अवसर दिए पनि उत्पादक कम्पनीको नाफामा ठूलो दबाब सिर्जना गरेको छ ।
सन् २०२४ मा चिनियाँ अटो उद्योगको औसत नाफा मार्जिन ४.३ प्रतिशत थियो । सन् २०२५ मा घटेर ४.१ प्रतिशत पुगेको यो मार्जिन सन् २०२६ को जनवरीदेखि सेप्टेम्बरसम्म ३.३ प्रतिशतमा झरेको छ । सेप्टेम्बरमा मात्रै यो घटेर १.४ प्रतिशतमा आइपुगेको देखिन्छ ।
सन् २०२६ को पहिलो नौ महिनामा चिनियाँ अटो उद्योगको आम्दानी २.६ प्रतिशतले बढेर ८.०४ ट्रिलियन युआन पुगे पनि नाफा भने २३ प्रतिशतले घटेर २६७.५ अर्ब युआनमा सीमित भएको छ ।
सबै उत्पादक निर्यातकै भरमा
चीनमा बिक्री कमजोर बन्दै गएपछि चिनियाँ कम्पनीहरू अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा आक्रामक रूपमा विस्तार भइरहेका छन् । सन् २०२६ को पहिलो नौ महिनामै चीनले ८० लाखभन्दा बढी गाडी निर्यात गरिसकेको छ । वर्षभरिमा निर्यात १ करोड २० लाख युनिट पुग्ने अनुमान छ ।
चिनियाँ कम्पनीहरू अब सस्ता ईभीमा मात्रै सीमित छैनन् । कम्प्याक्ट एसयूभी, प्रिमियम सेडान, प्लगइन हाइब्रिड र लक्जरी ईभीमा समेत उनीहरूको उपस्थिति बढिरहेको छ ।
तर, चिनियाँ गाडीको बढ्दो निर्यातले युरोप लगायतका बजारमा नयाँ चुनौती सिर्जना गरेको छ । युरोपेली युनियनले चिनियाँ विद्युतीय गाडीमाथि अतिरिक्त व्यापारिक प्रतिबन्ध समेत लगाएको छ । त्यसको सामना गर्न चिनियाँ कम्पनीहरू विदेशमै उत्पादन कारखाना स्थापना गर्ने र स्थानीय कम्पनीसँग साझेदारी गर्ने रणनीतिमा लागेका छन् ।
सन् २०२७ मा सुधारको अपेक्षा
चीनको घरेलु अटो बजार तत्कालै बलियो अवस्थामा फर्किने सम्भावना कम देखिएको छ । सीपीसीएका अनुसार सन् २०२५ मा २ करोड ३७ लाख रहेको घरेलु प्यासेन्जर गाडी बिक्री सन् २०२६ मा घटेर १ करोड ८५ लाखमा सीमित हुन सक्छ । सन् २०२७ मा करिब २ प्रतिशतको सामान्य सुधार हुने अनुमान गरिएको छ ।
चीनका लागि अब चुनौती धेरै गाडी उत्पादन गर्नु मात्रै होइन, उत्पादनलाई दिगो व्यवसायमा रूपान्तरण गर्नु पनि हो । कमजोर कम्पनीको एकीकरण, अनावश्यक उत्पादन क्षमता कटौती र मूल्य युद्ध नियन्त्रण गर्न नसके चिनियाँ अटो उद्योगमा पुनर्संरचनाको दबाब थप बढ्ने देखिन्छ ।
विश्व बजारका लागि भने यसको अर्थ अझ तीव्र प्रतिस्पर्धा हो । प्रविधि र उत्पादन क्षमतामा बलियो बनेका चिनियाँ कम्पनीले अब अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा आफ्नो स्थान विस्तार गर्ने प्रयासलाई थप तीव्र बनाउन सक्छन् । तर, उनीहरूको वास्तविक सफलता उत्पादनको संख्याले होइन, दिगो नाफा कमाउन सक्ने क्षमताले निर्धारण गर्नेछ ।
